آیا کج درآمدن دندان دائمی کودک نگران کننده است؟
1 دقیقه خوانده شده
خیلی از پدر و مادرها یک روز هنگام مسواک زدن کودکشان یا نگاه کردن به لبخندش متوجه میشوند که یکی از دندانهای جدید، کج رشد کرده و از لثه بیرون زده. همانجا یک سؤال نگرانکننده در ذهنشان شکل میگیرد: آیا کج درآمدن دندان دائمی کودک خطرناک است؟
واقعیت این است که دلایل مختلفی برای این موضوع وجود دارد و خوشبختانه در بسیاری از موارد، با بررسی بهموقع میتوان آن را بهسادگی با درمانهای بهموقع اصلاح کرد. مهم این است که بدانیم چه زمانی طبیعی است و چه زمانی نیاز به توجه دارد.
چرا دندان دائمی کودک ممکن است کج رشد کند؟
رشد دندانهای دائمی یک فرایند تدریجی و چندساله است و عوامل مختلفی میتوانند روی مسیر رویش دندانهای کودک تأثیر بگذارند. به همین دلیل، بررسی به موقع توسط دندانپزشک اهمیت زیادی دارد و مراجعه به دندانپزشکی کودکان در تهرانپارس یا هر مرکز تخصصی معتبر دیگر میتواند به والدین کمک کند تا علت این تغییرات را زودتر تشخیص دهند. در ادامه، مهمترین علتها را به زبان ساده بررسی میکنیم:
نقش دندان شیری
دندانهای شیری فقط برای جویدن موقتی نیستند؛ آنها مثل یک راهنما عمل میکنند و مسیر درست رشد دندانهای دائمی را مشخص میکنند. اگر یک دندان شیری زودتر از موعد بیفتد، دیر کشیده شود یا بهشدت پوسیده باشد، ممکن است فضای لازم برای رشد دندان دائمی بههم بخورد و دندان جدید در مسیر درستی رشد نکند.
کمبود فضا در فک
گاهی فک کودک بهاندازه کافی بزرگ نیست یا دندانها نسبت به فضای فک بزرگتر هستند. در این شرایط، دندان دائمی جایی برای صاف درآمدن ندارد و ناچار است کمی چرخیده یا بیرون از ردیف رشد کند. این مسئله در بسیاری از کودکان دیده میشود و همیشه به معنی مشکل جدی نیست.
عوامل ژنتیکی
الگوی رشد در نواحی فک و دندانها، تا حد زیادی ارثی است. اگر یکی از والدین در کودکی دندانهای نامرتب یا فک کوچک داشتهاند، احتمال بروز همین الگو در کودک هم وجود دارد.
تفاوت کج درآمدن دندانها با نامرتبی طبیعی
در بعضی سنین، مخصوصاً بین ۶ تا ۹ سالگی، نامرتبی خفیف دندانها کاملاً طبیعی است. در این دوره فک هنوز در حال رشد است و بسیاری از دندانها خودبهخود در جای مناسب قرار میگیرند.
چه زمانی کج درآمدن دندان نگرانکننده است؟
همه موارد نگرانکننده نیستند، اما بعضی نشانهها بهتر است جدی گرفته شوند:
- دندان دائمی کاملاً خارج از قوس و نامرتب رشد کرده باشد.
- دندان باعث زخم شدن لب یا گونه شود.
- کودک در جویدن یا صحبت کردن دچار مشکل شود.
- دندان شیری مدتها باقی مانده و مانع رشد دندان دائمی شده باشد.
- نامرتبی دندانها با گذشت زمان بدتر شود.
در این شرایط، بررسی تخصصی دندانپزشک کودکان میتواند جلوی مشکلات بعدی را بگیرد.
عوارض بیتوجهی به کج درآمدن دندان دائمی
اگر این موضوع بدون بررسی رها شود، ممکن است در آینده باعث مشکلاتی مثل سختتر شدن رعایت بهداشت دندانها، افزایش پوسیدگی، فشار نامتعادل روی فک، یا حتی کاهش اعتمادبهنفس کودک شود. منظور از این توضیحها ترساندن نیست؛ فقط دانستن این نکته مهم است که رسیدگی زودهنگام مهم و مسیر سادهتری نسبت به انجام درمانهای پیچیده است. در برخی موارد، کج درآمدن دندان دائمی کودک میتواند روی نظم بقیه دندانها هم تأثیر بگذارد و اصلاح آن در سنین بالاتر زمانبرتر شود.
آیا همه موارد نیاز به درمان دارند؟
خیر. بسیاری از نامرتبیها خفیف هستند و با رشد فک، خودبهخود اصلاح میشوند. دندانپزشک کودک با معاینه و در صورت نیاز عکسبرداری ساده (عکس رادیولوژی از دندانها)، مشخص میکند که آیا فقط باید صبر کرد و تحت نظر بود یا زمان انجام درمانهای تخصصی است.
نقش معاینه زودهنگام توسط دندانپزشک کودک
معاینه منظم از حدود ۶-۷ سالگی کمک میکند روند رشد دندانها زیر نظر باشد. در این ویزیتها، دندانپزشک فقط دنبال درمان نیست؛ بلکه پیشبینی میکند که دندانها در آینده چه مسیری خواهند داشت. این نگاه پیشگیرانه باعث میشود بسیاری از مشکلات قبل از جدی شدن مدیریت شوند.
روشهای ساده برای اصلاح دندانها در سنین پایین
در سنین رشد، بدن کودک انعطافپذیرتر است. گاهی اقداماتی بسیار ساده میتواند مسیر رشد دندانها را به شکلی اصولی اصلاح کند، بدون انجام درمانهای پیچیده. این روشها شامل گزینههای درمانی زیر هستند:
- کشیدن بهموقع یک دندان شیری.
- استفاده از فضانگهدار (وسیلهای کوچک برای حفظ جای دندان).
- اصلاح عادتهایی مثل مکیدن انگشت.
چه زمانی ارتودنسی لازم میشود؟
ارتودنسی همیشه به معنی درمان سنگین و طولانیمدت نیست. در بعضی کودکان، ارتودنسی زودهنگام و کوتاهمدت میتواند فقط جهت رشد دندانها را اصلاح کند. تصمیم برای این کار کاملاً به شرایط دهان و سن کودک بستگی دارد و فقط بعد از معاینه دقیق قابل شناسایی و انجام خواهد بود.
توصیههای عملی برای والدین
- دندانهای شیری را جدی بگیرید و مراقبت از آنها را به تعویق نیندازید.
- معاینه منظم دندانپزشکی را حتی بدون درد یا مشکل ظاهری انجام دهید.
- از مقایسه دندانهای کودک خود با دیگران پرهیز کنید؛ هر کودکی الگوی رشد خاص خودش را دارد.
- اگر تغییری دیدید، زود بررسی کنید اما عجولانه تصمیم نگیرید.
جمعبندی
دیدن نامرتبی یا رشد نامنظم دندانها میتواند والدین را نگران کند، اما در بیشتر موارد جای نگرانی شدید نیست. کج درآمدن دندان دائمی کودک اغلب با تشخیص بهموقع، بهسادگی قابل مدیریت است و حتی میتوان از انجام درمانهای پیچیده در آینده پیشگیری کرد. آگاهی، پیگیری بهموقع و منظم و معاینه تخصصی توسط دندانپزشک کودکان به شما کمک میکند بهترین تصمیم را برای سلامت لبخند فرزندتان بگیرید.
